วสันตดิลกฉันท์๑๔

วสันตดิลกฉันท์14

แผนผังวสันตดิลกฉันท์๑๔

วสันตดิลก หมายถึง รอยแต้มที่กลีบเมฆในฤดูฝน น่าจะหมายถึง ฉันท์อันมีลีลาว่าฤดูฝนได้เริ่มต้นแล้ว

คณะและพยางค์
ฉันท์ บทหนึ่งมี ๒ บาท บาทหนึ่งมี ๒ วรรค วรรคต้นมี ๘ คำ วรรคท้ายมี ๖ คำรวมทั้งบาทมี ๑๔ คำ

สัมผัส มีสัมผัสในบทสองแห่ง คือ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๑ สัมผัสกับคำที่ ๓ ของวรรคที่ ๒ และ คำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ สัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคที่ ๓

สัมผัสระหว่างบท คือ คำสุดท้ายของบท สัมผัสกับคำสุดท้ายของวรรคที่ ๒ ของบทต่อไป

คำครุ ลหุ บทหนึ่งมีคำครุทั้งหมด ๑๔ คำ คำลหุ ๑๔ คำ บังคับ ครุ และลหุ

ตัวอย่างวสันตดิลกฉันท์ ๑๔ (1)

เสนออรรถพิพัฒนศุภมง คลลักษณ์ประจักษ์ความ
ครบสี่และมียุบลตาม ชินราชประกาศแสดง
ชาติชายไฉนจะละอุสา หะมิกล้าจะฝึกปรือ
ปราศวิทย์เพราะปราศวิริยะคือ พิณแห้งพินิจเห็น

ตัวอย่างวสันตดิลกฉันท์ ๑๔ (2)

แสงดาววะวาวระกะวะวับ ดุจะดับบเดนดวง
แขลับก็กลับพิภพรสรวง มิสรพรึบพะพราวเพรา
เคยเห็น ณ เพ็ญพระรศมี รชนีถนัดเนา
เหนือนั่นแน่ะจะสละเงา กลเงินอร่ามงาม